با ثبت نسخههای الکترونیکی و حرکت نظام سلامت به سمت تکمیل پرونده الکترونیکی سلامت، استفاده از بیمه یا کد ملی دیگران برای مراجعه به پزشک دیگر تنها یک تخلف بیمهای نیست؛ بلکه میتواند سوابق درمانی افراد را مخدوش کرده و سلامت هر دو طرف را به خطر بیندازد.
به گزارش سرویس جامعه کارا پژواک به نقل از سیتنا، گسترش نسخهنویسی الکترونیکی و توسعه پرونده الکترونیکی سلامت، یکی از مهمترین برنامههای نظام سلامت در سالهای اخیر است. در حال حاضر نسخههای دارویی، اطلاعات درمانی و بخشی از سوابق پزشکی بیماران بهصورت الکترونیکی ثبت و ذخیره میشود و با تکمیل پرونده الکترونیکی سلامت، این اطلاعات بهتدریج به مرجع جامع تصمیمگیری پزشکان در روند تشخیص و درمان تبدیل خواهد شد.
وضعیت سلامت هر فرد بر پایه کد ملی است
هدف از این طرح، ایجاد سابقهای دقیق و یکپارچه از وضعیت سلامت هر فرد بر پایه کد ملی است تا پزشکان بتوانند با اطلاع از داروهای مصرفی، بیماریهای زمینهای، حساسیتهای دارویی، نتایج آزمایشها و سوابق درمانی بیمار، تصمیمهای درمانی دقیقتر و ایمنتری اتخاذ کنند.
بیشتر بخوانید:ثبت جهانی الموت؛ آرزویی که پس از ۲۵ سال به یونسکو رسید
یکی از مهمترین مزایای پرونده الکترونیکی سلامت، کاهش خطاهای پزشکی و دارویی است. پزشک با مشاهده سوابق بیمار میتواند از تجویز داروهای دارای تداخل جلوگیری کرده، بیماریهای زمینهای مانند دیابت، فشار خون، بیماریهای قلبی یا مشکلات کلیوی را در درمان لحاظ کند و از انجام آزمایشها یا اقدامات درمانی تکراری نیز جلوگیری شود.
با این حال، بررسی های سیتنا در سالهای اخیر نشان می دهد که به دلیل افزایش هزینههای درمان و دارو، برخی افراد برای کاهش هزینهها از بیمه یا بیمه تکمیلی دوستان، آشنایان یا بستگان خود استفاده کرده و با کد ملی آنها به پزشک مراجعه میکنند. هرچند این اقدام ممکن است با نیت کمک به یکدیگر و تحت فشار شرایط اقتصادی انجام شود، اما با تکمیل پرونده الکترونیکی سلامت، پیامدهای آن دیگر تنها به مسائل بیمهای محدود نخواهد بود.
خطر استفاده از کد ملی دیگران برای سوابق پزشکی
در چنین شرایطی، بیماری، تشخیص پزشک، داروهای تجویزشده، نتایج آزمایشها و سایر اطلاعات درمانی فرد مراجعهکننده ممکن است در پرونده سلامت صاحب اصلی کد ملی ثبت شود. در نتیجه، پزشکانی که در آینده صاحب واقعی کد ملی را معاینه میکنند، این اطلاعات را بهعنوان سوابق پزشکی او مشاهده کرده و ممکن است بر همان اساس درباره تجویز دارو، درخواست آزمایش یا انتخاب روش درمان تصمیم بگیرند؛ تصمیمی که میتواند بر پایه اطلاعات نادرست باشد.
بیشتر بخوانید:اعجاز ایرانی در بازسازی سریع زیرساختهای آسیب دیده از جنگ
از سوی دیگر، فردی که با کد ملی شخص دیگری به پزشک مراجعه میکند نیز ممکن است در معرض خطر قرار گیرد؛ زیرا پزشک با استناد به اطلاعات موجود در پرونده الکترونیکی، بیماریهای زمینهای، حساسیتهای دارویی یا داروهای ثبتشده برای صاحب اصلی کد ملی را ملاک تصمیمگیری قرار دهد. این موضوع میتواند به تجویز داروی نامناسب، ایجاد تداخل دارویی یا نادیده گرفتن شرایط واقعی بیمار منجر شود.
کارشناسان تأکید میکنند با تکمیل پرونده الکترونیکی سلامت، کد ملی دیگر صرفاً یک شناسه بیمهای نخواهد بود، بلکه کلید دسترسی به سابقه درمانی هر فرد خواهد شد. از این رو، در اختیار قرار دادن کد ملی برای دریافت خدمات درمانی، حتی با نیت کمک به دیگران، میتواند در آینده سلامت هر دو طرف را با مخاطرات جدی مواجه کند.
از همین رو، آگاهی عمومی نسبت به پیامدهای استفاده از کد ملی دیگران در دریافت خدمات درمانی، بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد؛ چرا که هرچه پرونده الکترونیکی سلامت کاملتر شود، صحت اطلاعات ثبتشده در آن نقش تعیینکنندهتری در تشخیص و درمان صحیح بیماران خواهد داشت.
