اجرای نرخ سوم بنزین و تغییر تدریجی سیاست‌های مدیریت مصرف سوخت، حالا نشانه‌هایی از تغییر رفتار مصرف‌کنندگان به همراه داشته است.
به گزارش پایگاه خبری کارا پژواک، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران اعلام کرده که مصرف بنزین در دوره اجرای این طرح، نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۳ درصد کاهش پیدا کرده است؛ آماری که می‌تواند نشان‌دهنده اثرگذاری اصلاحات قیمتی و سیاست‌های جدید بر الگوی مصرف سوخت باشد.
بیشتر بخوانید:نحوه سوخت‌گیری با کارت‌های اضطراری جایگاه سوخت
محمدصادق عظیمی‌فر با اشاره به نتایج اجرای این طرح گفت اصلاحات در حوزه سوخت باید به‌صورت تدریجی و مرحله‌به‌مرحله انجام شود تا هم مصرف کنترل شود و هم مردم به سمت استفاده بیشتر از سوخت‌های جایگزین سوق پیدا کنند. در همین مدت، مصرف سی‌ان‌جی حدود ۱۲ درصد افزایش داشته که می‌تواند نشانه‌ای از تغییر بخشی از تقاضا از بنزین به سمت سوخت جایگزین باشد.
مدیریت مصرف تنها به تغییر قیمت محدود نمی‌شود
با این حال، مدیریت مصرف تنها به تغییر قیمت محدود نمی‌شود. شرکت ملی پالایش و پخش مجموعه‌ای از طرح‌ها را برای شفاف‌سازی مصرف و شناسایی انحراف‌ها در جایگاه‌های سوخت در حال اجرا دارد. یکی از مهم‌ترین مسائل، استفاده گسترده از کارت‌های اضطراری جایگاه‌هاست.
طبق اعلام این شرکت، حدود ۴۰ درصد مصرف بنزین کشور با کارت اضطراری جایگاه‌ها انجام می‌شود؛ موضوعی که از یک سو اختیار بیشتری به جایگاه‌دار می‌دهد و از سوی دیگر، اطلاعات دقیقی درباره هویت مصرف‌کننده و میزان سوخت‌گیری ثبت نمی‌کند.
بیشتر بخوانید:ایرانی‌ها ماهانه چند بسته پستی ارسال می‌کنند؟ + اینفوگرافیک
برای رفع این مشکل، طرح‌هایی مانند شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری و استفاده از دوربین‌های پلاک‌خوان در حال آزمایش است. در یکی از نمونه‌ها مشخص شده یک خودرو طی دو تا سه هفته، حدود ۷۰ بار با کارت آزاد جایگاه سوخت‌گیری کرده است. به گفته مسئولان، استفاده از ابزارهای هوشمند می‌تواند به شناسایی چنین انحراف‌هایی و مقابله با قاچاق سوخت کمک کند.
اختلاف قیمت عجیب سوخت در ایران کشورهای همسایه
عظیمی‌فر همچنین به اختلاف شدید قیمت سوخت در ایران و کشورهای همسایه اشاره کرد. به گفته او، هر لیتر بنزین در برخی کشورهای همسایه حدود ۳۰۰ هزار تومان خریداری می‌شود، در حالی که نرخ آزاد آن در ایران ۱۰ هزار تومان است؛ اختلافی که انگیزه بالایی برای انحراف سوخت یارانه‌ای ایجاد می‌کند.
در مجموع، کاهش ۳ درصدی مصرف بنزین در کنار رشد ۱۲ درصدی مصرف CNG نشان می‌دهد سیاست‌های جدید می‌توانند بر رفتار مصرف‌کنندگان اثر بگذارند؛ هرچند میزان ماندگاری این تغییرات به ادامه اصلاحات، کنترل قاچاق و فراهم شدن گزینه‌های مناسب جایگزین بستگی دارد.
