در حالی که تنها چند هفته از افزایش قیمت بنزین آزاد به ۱۰ هزار تومان می‌گذرد، پیشنهاد اجرای نرخ چهارم بنزین بار دیگر بحث افزایش قیمت سوخت را به صدر اخبار اقتصادی بازگردانده است.
به گزارش پایگاه خبری پژواک، این طرح با هدف مدیریت مصرف و کاهش ناترازی بنزین مطرح شده، اما هنوز جزئیات اجرایی و قیمت نهایی آن مشخص نیست.
زمزمه‌های اجرای نرخ چهارم بنزین در شرایطی شنیده می‌شود که افزایش اخیر قیمت سوخت هنوز از کانون توجه افکار عمومی خارج نشده است. اکنون پیشنهاد ایجاد یک پلکان قیمتی جدید برای مصرف‌کنندگان پرمصرف، این پرسش را مطرح کرده که آیا دولت به دنبال تغییر دوباره نظام قیمت‌گذاری بنزین است؟
بیشتر بخوانید:نحوه جدید سوخت‌گیری با کارت بانکی و کارت اضطراری
رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت کشور، پیشنهاد کرده است برای مصرف مازاد بر نرخ‌های فعلی، قیمت چهارمی تعیین شود تا رانندگانی که مصرف بالاتری دارند، هزینه بیشتری پرداخت کنند.
در حال حاضر، بنزین با سه نرخ عرضه می‌شود؛ ۶۰ لیتر سهمیه ماهانه با قیمت ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان و بنزین خارج از سهمیه با قیمت ۱۰ هزار تومان برای هر لیتر.
نرخ چهارم بنزین چگونه اجرا می‌شود؟
بر اساس پیشنهاد مطرح‌شده، هدف از تعیین نرخ چهارم بنزین، تفکیک مصرف‌کنندگان بسیار پرمصرف از سایر دارندگان خودرو است. به این ترتیب، به جای افزایش مجدد قیمت بنزین آزاد، پلکان تازه‌ای برای مصرف بالاتر تعریف خواهد شد.
نواز معتقد است افرادی که به دلایل مختلف به سوخت بیشتری نیاز دارند، نباید با محدودیت دسترسی مواجه شوند و نرخ چهارم می‌تواند امکان تأمین بنزین مورد نیاز آنها را فراهم کند.
بیشتر بخوانید:در ۳ سال اخیر چه تعداد خودرو در ایران اسقاط شده است؟
با این حال، هنوز مشخص نیست قیمت نرخ چهارم بنزین چقدر خواهد بود، از چه میزان مصرفی اعمال می‌شود و چه زمانی احتمال اجرای آن وجود دارد. بنابراین، این موضوع فعلاً در حد پیشنهاد است و نباید آن را تصمیم قطعی دولت تلقی کرد.
آیا افزایش قیمت بنزین مشکل ناترازی را حل می‌کند؟
طرح نرخ چهارم بنزین در حالی مطرح شده که ناترازی تولید و مصرف سوخت همچنان یکی از چالش‌های اساسی اقتصاد ایران محسوب می‌شود.
برآوردهای منتشرشده، مصرف روزانه بنزین کشور را بین ۱۳۰ تا ۱۴۵ میلیون لیتر نشان می‌دهد؛ رقمی که در برخی دوره‌ها از ظرفیت تولید و تأمین داخلی فراتر می‌رود.
با وجود این، کارشناسان معتقدند افزایش قیمت به‌تنهایی نمی‌تواند راهکار پایداری برای مدیریت مصرف باشد. مقابله با قاچاق سوخت، نوسازی خودروهای فرسوده، کاهش مصرف خودروهای داخلی و ارتقای کیفیت بنزین از جمله اقداماتی است که می‌تواند فشار بر شبکه تأمین سوخت را کاهش دهد.
از سوی دیگر، اجرای هرگونه سیاست قیمتی جدید بدون توجه به وضعیت معیشتی خانوارها، احتمال افزایش هزینه حمل‌ونقل و فشار تورمی را به همراه خواهد داشت.
در مجموع، اگرچه اجرای نرخ چهارم بنزین هنوز قطعی نشده است، اما طرح زودهنگام آن نشان می‌دهد احتمال تغییر دوباره سیاست قیمت‌گذاری سوخت همچنان وجود دارد؛ تصمیمی که شاید از نظر اجرایی دور به نظر برسد، اما با توجه به تشدید ناترازی بنزین، چندان هم دور از انتظار نیست.
