تازهترین آمار مرکز آمار ایران نشان میدهد سهم مسکن از هزینه خانوارهای شهری در سال ۱۴۰۴ به ۴۱.۷ درصد رسیده است؛ رقمی که در تهران به ۵۶.۷ درصد افزایش مییابد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی پژواک، با وجود کاهش نسبی این شاخص در مقایسه با سال گذشته، هزینه خرید و اجاره مسکن همچنان یکی از مهمترین عوامل فشار بر معیشت خانوارهای ایرانی است.
بررسی آمارهای رسمی نشان میدهد هزینه مسکن در تهران بیش از نیمی از مخارج خانوارهای شهری را به خود اختصاص داده است. این وضعیت در شرایطی ادامه دارد که افزایش اجارهبها، کاهش قدرت خرید و رشد هزینه ساختوساز، تأمین سرپناه را برای بسیاری از خانوادهها دشوار کرده است.
سهم مسکن از هزینه خانوارهای ایرانی چقدر است؟
بر اساس گزارش «شاخصهای کلان اقتصادی و اجتماعی کشور» مرکز آمار ایران، سهم مسکن از کل هزینه خانوارهای شهری در سال ۱۴۰۴ به ۴۱.۷ درصد رسید. این رقم در سال ۱۴۰۳ معادل ۴۳.۷ درصد بود و کاهش دو واحد درصدی را نشان میدهد.
بیشتر بخوانید:ساختوساز در تهران و البرز متوقف میشود؟ + جزئیات مصوبه جدید دولت
با این حال، مقایسه آمارهای بلندمدت بیانگر افزایش قابلتوجه فشار هزینه مسکن است. در سال ۱۳۹۵ سهم مسکن از مخارج خانوار حدود ۳۴.۱ درصد بود، اما این شاخص در سال ۱۴۰۲ به ۴۲.۴ درصد افزایش یافت.
کارشناسان معتقدند تورم، افزایش قیمت زمین و مصالح ساختمانی و رشد اجارهبها از مهمترین عوامل افزایش هزینه تأمین مسکن در سالهای اخیر بودهاند.

تهران رکورددار بیشترین هزینه مسکن در کشور
آمارهای استانی نشان میدهد تهران با سهم ۵۶.۷ درصدی مسکن از کل هزینه خانوار شهری، بالاترین رقم را در کشور دارد.
پس از تهران، استان گیلان با ۴۶.۵ درصد قرار گرفته است. سهم مسکن در استان البرز ۴۱.۶ درصد و در فارس ۴۱.۵ درصد گزارش شده است. در مقابل، بوشهر با ۲۱ درصد کمترین سهم هزینه مسکن را دارد.
این اختلاف نشاندهنده تأثیر قیمت زمین، تمرکز جمعیت، میزان تقاضا و شرایط بازار اجاره بر هزینه زندگی در استانهای مختلف است.
افزایش اجارهبها؛ فشار مضاعف بر مستأجران
یکی از مهمترین چالشهای بازار مسکن، افزایش هزینه اجارهنشینی است. طبق اظهارات شهردار تهران، حدود ۵۱ درصد خانوارهای پایتخت مستأجر هستند.
همچنین تازهترین گزارش مورد اشاره مرکز آمار، رشد سالانه اجارهبها را ۳۲ درصد و افزایش ماهانه آن را ۳.۵ درصد اعلام کرده است.
بیشتر بخوانید: قیمت مسکن در تهران از کنترل خارج شد!
افزایش اجاره مسکن موجب میشود خانوارها سهم کمتری از بودجه خود را به خوراک، درمان، آموزش و سایر نیازهای ضروری اختصاص دهند.
البته کاهش سهم مسکن در سال ۱۴۰۴ لزوماً به معنای ارزانشدن خانه یا اجارهبها نیست؛ زیرا افزایش سریعتر سایر مخارج نیز میتواند این نسبت را کاهش دهد.
چرا قیمت مسکن در ایران بالاست؟
تورج سرباز، عضو هیئتمدیره اتحادیه مشاوران املاک، مشکلات مدیریتی و طولانیبودن زمان ساختوساز را از عوامل اصلی گرانی مسکن میداند.
وی معتقد است استفاده از فناوریهای نوین و ساختمانهای پیشساخته میتواند زمان اجرای پروژهها را کاهش دهد. به گفته او، برخی پروژههای ساختمانی در ایران دو تا سه سال زمان میبرند؛ درحالیکه با روشهای جدید امکان کاهش این مدت وجود دارد.
سرباز همچنین نبود فرصتهای شغلی و زیرساختهای مناسب در شهرهای جدیدی مانند پردیس و پرند را از موانع جذب جمعیت عنوان کرد.
راهکار کاهش هزینه مسکن چیست؟
به اعتقاد کارشناسان، افزایش ساختوساز بهتنهایی برای حل بحران مسکن کافی نیست. توسعه اشتغال در شهرهای کوچک، تمرکززدایی از کلانشهرها، کاهش هزینه تولید ساختمان و حمایت هدفمند از مستأجران باید همزمان دنبال شود.
در نهایت، آمار اختصاص بیش از ۴۱ درصد هزینه خانوارهای شهری و نزدیک به ۵۷ درصد مخارج خانوارهای تهرانی به مسکن نشان میدهد تأمین سرپناه همچنان یکی از بزرگترین چالشهای اقتصادی خانوادههای ایرانی است./ایسنا