با وجود بارندگیهای اخیر در نقاط مختلف کشور، کارشناسان هشدار میدهند که بحران کمآبی ایران همچنان ادامه دارد. افزایش محدود ذخایر سدها، کاهش منابع آب زیرزمینی و تمرکز جمعیت و صنایع در فلات مرکزی، از مهمترین چالشهایی است که با چند روز بارندگی برطرف نخواهد شد.
به گزارش پایگاه خبری پژواک به نقل از مهر، محسن موسوی، کارشناس آب و محیط زیست، با اشاره به وضعیت منابع آبی کشور پس از بارشهای اخیر تأکید کرد که تصور پایان خشکسالی و پر شدن سدهای ایران با بارندگیهای چند روز گذشته، نادرست است.
وی گفت: بر اساس آمار اعلامشده از سوی وزارت نیرو، بارندگیهای اخیر حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون مترمکعب به ذخایر سدهای کشور اضافه کرده که این میزان کمتر از یک درصد ظرفیت ذخایر سدهاست.
بیشتر بخوانید:رمزگشایی از علت بارندگیهای شدید ایران در روزهای اخیر
موسوی افزود: اگرچه این بارندگیها موجب افزایش نسبی ذخایر آبی و بهبود وضعیت طبیعت شده، اما نمیتوان آن را نشانه پایان خشکسالی یا آغاز دوره ترسالی در ایران دانست.
چرا بارندگیهای اخیر بحران کمآبی را حل نمیکند؟
این کارشناس محیط زیست با اشاره به شرایط اقلیمی ایران اظهار کرد: کشور در منطقهای خشک قرار دارد و متوسط بارندگی سالانه آن حدود یکسوم میانگین جهانی است. از سوی دیگر، میزان تبخیر آب در ایران تقریباً سه برابر متوسط جهانی برآورد میشود.
وی افزود: محدودیت طبیعی منابع آب در کنار مصرف بالا، بحران کمآبی را به مشکلی ساختاری تبدیل کرده است؛ بنابراین حتی بارشهای قابل توجه نیز نمیتوانند در کوتاهمدت این بحران را برطرف کنند.
موسوی همچنین وابستگی بالای کشاورزی ایران به منابع آب سطحی و زیرزمینی را یکی از عوامل تشدید تنش آبی دانست و گفت: برخلاف بسیاری از کشورها که بخش قابل توجهی از تولیدات کشاورزی آنها متکی به بارندگی و کشت دیم است، کشاورزی ایران وابستگی زیادی به آبیاری از طریق رودخانهها، سدها و چاهها دارد.

فلات مرکزی؛ بحرانیترین منطقه از نظر فشار بر منابع آب
این کارشناس آب با تأکید بر ضرورت بررسی وضعیت کشور بر اساس حوزههای آبریز گفت: فلات مرکزی ایران به دلیل تمرکز جمعیت، صنایع و محدودیت بارندگی، از آسیبپذیرترین مناطق کشور محسوب میشود.
بیشتر بخوانید:کمبود گاز در زمستان و گزینه مازوتسوزی برای دولت
به گفته موسوی، بیش از ۷۰ درصد جمعیت کشور و بخش عمده فعالیتهای صنعتی در این محدوده متمرکز شدهاند؛ در حالی که متوسط بارندگی آن تنها حدود یکچهارم میانگین جهانی است.
وی افزود: شهرهایی مانند تهران، اصفهان، مشهد، شیراز، قم، قزوین، کرمان و یزد با فشار فزاینده بر منابع آبی مواجه هستند.
آینده منابع آب ایران چه خواهد شد؟
موسوی در پایان تأکید کرد: سایر حوزههای آبریز از جمله زاگرس، دریاچه ارومیه، ارس و رودخانههای جنوبی نیز چالشهای خاص خود را دارند، اما تمرکز جمعیت و صنایع در فلات مرکزی، وضعیت این منطقه را حساستر کرده است.
بر این اساس، بارندگیهای مقطعی بهتنهایی راهحل بحران آب ایران نیست و مدیریت مصرف، اصلاح الگوی کشاورزی و کاهش فشار بر منابع آب، برای مقابله با تداوم خشکسالی ضروری به نظر میرسد.