مدرسه برای کودکی که قرار است برای نخستین‌بار وارد آن شود، فقط یک ساختمان و چند کلاس درس نیست؛ یک دنیای ناشناخته است با آدم‌های جدید، قوانین تازه، کیف و کتاب و برنامه‌ای متفاوت از روزهای مهدکودک و خانه.
به گزارش کارا پژواک به نقل از مهر، طبیعی است که کودک پیش از شروع مدرسه، سؤال‌های زیادی درباره این محیط داشته باشد؛ از اینکه «مدرسه چیست؟» و «آنجا چه کار می‌کنیم؟» گرفته تا اینکه «چطور دوست پیدا کنم؟» و «اگر مشکلی برایم پیش آمد چه کار کنم؟»
کتاب «گفت‌وگو کنیم درباره مدرسه» نوشته فلیسیتی بروکز، با تصویرگری مر فررو و ترجمه و انتشار نشر افق در مجموعه کتاب‌های فندق، سراغ همین پرسش‌ها رفته است؛ کتابی تصویری و آموزشی برای کودکان چهار سال به بالا که تلاش می‌کند پیش از ورود کودک به مدرسه، تصویری روشن و قابل فهم از این محیط به او بدهد.
بیشتر بخوانید:کشور به ۵ قطب آموزش هوش مصنوعی تقسیم شد
مدرسه دیگر یک ناشناخته ترسناک نیست
شروع مدرسه برای بسیاری از کودکان با هیجان و در عین حال نگرانی همراه است. کودک نمی‌داند قرار است چه اتفاقی بیفتد، چه کسانی را ببیند، چه چیزهایی یاد بگیرد و چند ساعت از روز را دور از خانه بگذراند. همین ناشناخته بودن می‌تواند باعث شکل‌گیری ترس‌ها و نگرانی‌هایی شود که شاید برای بزرگسالان ساده به نظر برسند، اما برای یک کودک کاملاً جدی‌اند.
فلیسیتی بروکز در «گفت‌وگو کنیم درباره مدرسه» تلاش می‌کند بخشی از این ناشناخته‌ها را برای کودک روشن کند. کتاب توضیح می‌دهد مدرسه چیست، چرا کودکان به مدرسه می‌روند، چه کسانی در آنجا کار می‌کنند و در طول یک روز مدرسه چه اتفاق‌هایی رخ می‌دهد.
کودک با خواندن کتاب، قدم‌به‌قدم با فضای مدرسه آشنا می‌شود؛ از آماده شدن برای رفتن و وسایلی که باید در کیفش بگذارد تا حضور در کلاس، زمان ناهار، بازی، دوست پیدا کردن و فعالیت‌های مختلفی که در مدرسه انجام می‌شود.
از کیف مدرسه تا پیدا کردن دوست
«گفت‌وگو کنیم درباره مدرسه» فقط درباره درس خواندن نیست. بخش مهمی از زندگی کودک در مدرسه به ارتباط با دیگران مربوط می‌شود؛ اینکه چگونه دوست پیدا کند، چگونه با همکلاسی‌هایش تعامل داشته باشد و اگر در محیط مدرسه با مشکلی روبه‌رو شد، چه واکنشی نشان دهد.
کتاب همچنین به موضوع‌هایی مانند انواع مدرسه‌ها، افرادی که در مدرسه کار می‌کنند، تکلیف، لباس فرم، غیبت، بوفه، اردو و گردش‌های مدرسه‌ای و زمان ناهار می‌پردازد. در واقع، نویسنده تلاش کرده تصویری نسبتاً کامل از زندگی روزمره کودک در مدرسه ارائه دهد تا او فقط با مفهوم «کلاس و درس» روبه‌رو نباشد و بداند مدرسه مجموعه‌ای از تجربه‌های اجتماعی، آموزشی و روزمره است.
بیشتر بخوانید:آمار سفرهای ورودی و خروجی ایران + اینفوگرافیک
یکی از نگرانی‌های کودکان در شروع مدرسه، جدا شدن از والدین است. کودک ممکن است نداند وقتی خودش وارد مدرسه می‌شود، پدر و مادرش کجا هستند و چه زمانی دوباره آنها را خواهد دید. برای همین، آماده کردن ذهن کودک برای این جدایی کوتاه‌مدت اهمیت دارد.
این کتاب فرصتی ایجاد می‌کند تا والدین پیش از شروع مدرسه درباره چنین نگرانی‌هایی با کودک صحبت کنند. به جای اینکه بزرگسال منتظر بماند کودک پس از مواجهه با یک موقعیت تازه سؤالش را مطرح کند، می‌تواند با کمک کتاب درباره اتفاق‌هایی که احتمالاً در مدرسه با آنها روبه‌رو خواهد شد گفت‌وگو کند.
از این منظر، «گفت‌وگو کنیم درباره مدرسه» فقط یک کتاب برای خواندن نیست؛ بهانه‌ای برای گفت‌وگو میان کودک و بزرگسال است.
تصویری از یک روز مدرسه
تصویرگری مر فررو در کتاب، بخش مهمی از انتقال مفاهیم را بر عهده دارد. تصاویر ساده و رنگ‌های شاد، موقعیت‌هایی را نشان می‌دهند که کودک ممکن است در مدرسه تجربه کند و به او کمک می‌کنند مفاهیم را راحت‌تر درک کند.
برای کودکی که هنوز توانایی خواندن متن‌های طولانی را ندارد، تصویر می‌تواند به اندازه کلمات و حتی بیشتر از آنها توضیح‌دهنده باشد. کودک با دیدن موقعیت‌های مختلف، می‌تواند اتفاق‌هایی را که قرار است تجربه کند، در ذهنش تصور کند و با محیط جدید ارتباط بگیرد.
یکی از ویژگی‌های مجموعه «گفت‌وگو کنیم» این است که مخاطب آن فقط کودک نیست. کتاب، در کنار محتوای مناسب برای مخاطب خردسال، راهنمایی‌هایی نیز برای والدین و مراقبان دارد تا بدانند چگونه کودک را برای شروع مدرسه آماده کنند.
این بخش به بزرگسال کمک می‌کند نگرانی‌ها و احساسات کودک را بهتر بشناسد و در گفت‌وگو با او، به جای بی‌اهمیت دانستن ترس‌ها، فرصت توضیح دادن و پرسیدن فراهم کند.
در واقع، هدف فقط این نیست که کودک بداند «مدرسه چیست»؛ مهم‌تر از آن این است که بتواند درباره احساسش نسبت به مدرسه حرف بزند. ممکن است یک کودک از دوست پیدا کردن نگران باشد، دیگری از جدا شدن از والدین و کودکی دیگر از اینکه نمی‌داند در کلاس چه اتفاقی خواهد افتاد. گفت‌وگو درباره این نگرانی‌ها می‌تواند ورود به محیط تازه را برای کودک قابل پیش‌بینی‌تر کند.
مدرسه فقط جای یاد گرفتن درس نیست
در این کتاب، مدرسه به عنوان محیطی برای تجربه کردن و یاد گرفتن مهارت‌های مختلف معرفی می‌شود. کودک علاوه بر یادگیری مطالب درسی، قرار است ارتباط با دیگران، همکاری، رعایت قوانین، مسئولیت‌پذیری و حضور در یک جمع را نیز تجربه کند.
به همین دلیل، پرسش‌هایی درباره دوستی و تعامل با دیگران در کنار پرسش‌های مربوط به کلاس و تکلیف قرار گرفته‌اند. کودک کم‌کم درمی‌یابد مدرسه بخشی از زندگی اجتماعی اوست و قرار نیست فقط شنونده درس‌های معلم باشد.
در پایان کتاب نیز توضیح کوتاهی درباره برخی واژه‌های کاربردی مدرسه مانند «بوفه»، «تکلیف»، «غایب» و «لباس فرم» ارائه شده است. این توضیح‌ها علاوه بر آشنا کردن کودک با محیط مدرسه، به گسترش دایره واژگان و توانایی بیان او نیز کمک می‌کنند.
یک کتاب برای شروع یک مرحله تازه
«گفت‌وگو کنیم درباره مدرسه» در مجموعه‌ای منتشر شده که هدف آن آشنا کردن کودکان با تجربه‌های مهم اجتماعی و کمک به عبور آرام‌تر آنها از مراحل مختلف زندگی است. در اینجا نیز مدرسه به عنوان یکی از مهم‌ترین تغییرات دوران کودکی، پیش از تجربه واقعی برای کودک توضیح داده می‌شود.
این کتاب می‌تواند برای کودکانی که قرار است برای نخستین‌بار وارد مدرسه شوند، والدین و مراقبان آنها و همچنین مربیان مهدکودک و پیش‌دبستانی کاربرد داشته باشد. حتی کودکانی که مدتی از شروع مدرسه‌شان گذشته اما هنوز با روال مدرسه یا احساسات خود نسبت به آن کنار نیامده‌اند نیز می‌توانند از گفت‌وگوهای شکل‌گرفته حول موضوعات کتاب استفاده کنند.
در نهایت، «گفت‌وگو کنیم درباره مدرسه» تلاش می‌کند مدرسه را از یک «ناشناخته» به یک تجربه قابل فهم تبدیل کند؛ تجربه‌ای که کودک بتواند درباره‌اش سؤال بپرسد، نگرانی‌هایش را بیان کند و با تصویر روشن‌تری قدم به مرحله تازه‌ای از زندگی بگذارد.
