بازار موبایل ایران طی یک سال گذشته با یکی از شدیدترین دورههای افزایش قیمت روبهرو شده است؛ بهطوری که مقایسه قیمت گوشیهای پرطرفدار در مرداد ۱۴۰۴ و مرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد بهای برخی مدلها بین دو تا چهار برابر افزایش یافته است.
به گزارش کارا پژواک به نقل از ایسنا، این جهش قیمتی عجیب باعث شده خرید حتی یک گوشی اقتصادی یا میانرده برای بخشی از خانوارها به تصمیمی پرهزینه تبدیل شود.
بررسی تغییرات بازار نشان میدهد گرانی تلفن همراه را نمیتوان تنها به یک عامل نسبت داد. رشد نرخ ارز، افزایش هزینههای واردات، مشکلات مربوط به ثبت سفارش و تخصیص ارز و محدودیت عرضه، مجموعه عواملی هستند که در یک سال گذشته فشار قابل توجهی بر قیمت گوشی وارد کردهاند.
نکته قابل توجه این است که موج افزایش قیمت تنها گوشیهای پرچمدار و گرانقیمت را درگیر نکرده است. مدلهای اقتصادی و میانرده که بخش اصلی تقاضای بازار ایران را تشکیل میدهند نیز با افزایش قابل توجه قیمت مواجه شدهاند. در برخی مدلهای پرمخاطب، قیمت فعلی به حدود چهار برابر رقم ثبتشده در مدت مشابه سال قبل رسیده است.
موبایل از دسترس خریداران خارج میشود؟
اما شاید مهمتر از افزایش عددی قیمت گوشی، تغییری باشد که در قدرت خرید مردم اتفاق افتاده است. مصرفکنندهای که سال گذشته با بودجه مشخصی میتوانست یک گوشی میانرده مناسب خریداری کند، اکنون با همان بودجه گزینههای بسیار محدودتری پیش روی خود دارد.
در چنین شرایطی، بخشی از خریداران ناچار به انتخاب مدلهای ارزانتر میشوند، برخی به بازار گوشیهای دستدوم روی میآورند و گروه دیگری نیز ممکن است تعویض تلفن همراه خود را تا زمان دیگری به تعویق بیندازند. بنابراین جهش قیمت موبایل را میتوان نشانه دیگری از کاهش قدرت خرید خانوار و کوچکتر شدن سبد مصرفی دانست.
بیشتر بخوانید:آغاز ثبت سفارش واردات موبایل؛ آیا گوشی ارزان میشود؟
تلفن همراه دیگر صرفاً یک کالای لوکس یا وسیله سرگرمی محسوب نمیشود. بخش مهمی از فعالیتهای روزمره، خدمات بانکی، آموزش، ارتباطات و حتی کسبوکار افراد به گوشی هوشمند وابسته است. به همین دلیل افزایش شدید قیمت این کالا میتواند آثار گستردهتری نسبت به گرانی یک کالای مصرفی معمولی داشته باشد.
چرا قیمت گوشی تا چهار برابر بالا رفت؟
یکی از مهمترین ویژگیهای بازار موبایل ایران، وابستگی بسیار زیاد آن به واردات است. بخش عمده گوشیهای موجود در بازار از طریق واردات تأمین میشوند و همین موضوع قیمت این کالا را به تحولات ارزی و سیاستهای تجاری حساس کرده است.
هرگونه اختلال در ثبت سفارش، تخصیص ارز، واردات یا ترخیص گوشی میتواند میزان عرضه را کاهش دهد. زمانی که این اتفاق همزمان با افزایش نرخ ارز رخ دهد، فشار مضاعفی بر قیمتها وارد میشود. در ماههای گذشته نیز انتشار گزارشهایی درباره محدودیت یا توقف مقطعی ثبت سفارش تلفن همراه، نگرانی فعالان بازار نسبت به کاهش موجودی و افزایش بیشتر قیمتها را به همراه داشت.
در واقع بازار موبایل از دو جهت تحت فشار قرار گرفته است؛ از یک سو افزایش نرخ ارز هزینه واردات را بالا برده و از سوی دیگر محدودیتهای وارداتی و کاهش عرضه، امکان تعدیل قیمتها از طریق افزایش موجودی بازار را محدود کرده است.
قیمت موبایل چه زمانی آرام میگیرد؟
تجربه یک سال گذشته نشان میدهد سرنوشت قیمت گوشی بیش از هر چیز به وضعیت ارز و جریان واردات وابسته است. اگر ثبت سفارش، تخصیص ارز و ترخیص کالا با ثبات بیشتری انجام شود و وقفهای در ورود گوشی به کشور ایجاد نشود، افزایش عرضه میتواند بخشی از فشار موجود بر بازار را کاهش دهد.
در مقابل، ادامه نوسانات ارزی یا ایجاد محدودیت دوباره در واردات میتواند زمینه را برای تداوم قیمتهای بالا یا حتی افزایش بیشتر آنها فراهم کند.
بیشتر بخوانید:چند میلیون ایرانی خودرو دارند؟
آنچه اکنون در بازار موبایل مشاهده میشود دیگر صرفاً «گران شدن گوشی» نیست؛ بلکه فاصله میان درآمد خانوار و هزینه خرید یکی از مهمترین ابزارهای ارتباطی روزمره به شکل محسوسی افزایش یافته است. وقتی قیمت برخی گوشیهای پرمخاطب تنها در یک سال تا چهار برابر رشد میکند، طبیعی است که بخش بیشتری از مصرفکنندگان از بازار گوشیهای نو و حتی مدلهای میانرده فاصله بگیرند.
در چنین شرایطی، ثبات نرخ ارز، تسهیل فرآیند واردات، جلوگیری از وقفه در ثبت سفارش و تأمین مستمر کالا میتواند مهمترین عامل برای بازگشت آرامش به بازاری باشد که در یک سال گذشته، قیمتهای آن با سرعتی بسیار بیشتر از قدرت خرید بسیاری از مشتریان افزایش یافته است.
