اظهارات اخیر مسعود نیلی، اقتصاددان، درباره پایینتر بودن نرخ تورم تهران و البرز نسبت به سایر استانهای کشور، واکنشهای زیادی به دنبال داشت.
به گزارش سرویس اقتصاد کاراپژواک، وی در نشستی با موضوع «اقتصاد و حکمرانی پس از توافق» اعلام کرد که تورم تهران با فاصله قابل توجهی کمتر از دیگر استانهاست. بررسی آمارهای رسمی مرکز آمار ایران نشان میدهد این ادعا تا حد زیادی با دادههای منتشرشده همخوانی دارد.
آمار رسمی چه میگوید؟
بررسی روند تورم استانها در ۱۵ ماه گذشته نشان میدهد تهران در چند ماه متوالی کمترین نرخ تورم کشور را ثبت کرده است. در خرداد ۱۴۰۵ نرخ تورم تهران به ۷۳.۳ درصد رسید که پایینترین رقم در میان تمامی استانها بود. در همین بازه، استانهای ایلام، کردستان و لرستان به ترتیب با نرخهای ۱۱۴.۷، ۱۱۱.۷ و ۱۰۹.۸ درصد، بیشترین تورم را تجربه کردند.
همچنین در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵ نیز تهران کمترین نرخ تورم را در میان استانهای کشور داشت. البته در برخی ماههای سال گذشته، استانهایی مانند خراسان جنوبی، البرز و کرمانشاه نیز تورمی کمتر از تهران را ثبت کرده بودند، اما در مجموع روند آماری نشان میدهد پایتخت اغلب پایینترین نرخ تورم را داشته است.
چرا تورم تهران کمتر است؟
کارشناسان اقتصادی دلایل متعددی را برای پایینتر بودن نرخ تورم در تهران مطرح میکنند. به گفته آلبرت بغزیان، استاد اقتصاد دانشگاه تهران، مهمترین عامل، رقابت گسترده میان فروشندگان در بزرگترین بازار کشور است. تعداد زیاد عرضهکنندگان باعث میشود امکان افزایش بیرویه قیمتها کاهش یابد و رقابت، بازار را متعادل نگه دارد.
بیشتر بخوانید:رشد تجارت الکترونیکی کشور در شرایط جنگ
از سوی دیگر، استقرار وزارتخانهها، سازمانهای نظارتی و نهادهای تنظیم بازار در تهران موجب میشود نظارت بر قیمت کالاها و خدمات با سرعت و دقت بیشتری انجام شود. همچنین دسترسی آسانتر به بازارهای عمدهفروشی، تنوع بالای کالاها و فعالیت گسترده فروشگاههای زنجیرهای، هزینه توزیع را کاهش داده و از رشد شدید قیمتها جلوگیری میکند.
نقش تمرکز امکانات و سیاستهای توزیعی
تمرکز انبارهای اصلی کالا، دفاتر مرکزی شرکتهای بزرگ و شبکه گسترده حملونقل در تهران نیز از دیگر عواملی است که به کنترل قیمتها کمک میکند. بسیاری از کالاهای وارداتی ابتدا وارد انبارهای تهران میشوند و سپس به سایر استانها ارسال میشوند؛ موضوعی که هزینههای لجستیکی را برای مصرفکنندگان تهرانی کاهش میدهد.
علاوه بر این، وجود میادین میوه و ترهبار، فروشگاههای زنجیرهای و زیرساختهای توزیع مدرن، امکان دسترسی شهروندان به کالاهای ارزانتر را فراهم کرده و فشار تورمی بر سبد مصرف خانوار را کاهش میدهد.
نگاه جامعهشناسان به تفاوت تورم تهران
از دیدگاه جامعهشناسان، تهران به دلیل تمرکز منابع، خدمات و فرصتهای شغلی، شرایط متفاوتی نسبت به سایر استانها دارد. تنوع بازار کار، امکان اشتغال در بخش خدمات و اقتصاد غیررسمی و همچنین دسترسی بیشتر به شبکههای حمایتی، بخشی از آثار تورم را برای خانوارهای تهرانی کاهش میدهد.
بیشتر بخوانید:رشد 147 درصدی سود خالص 600 شرکت بورسی در بهار 1405
کارشناسان همچنین معتقدند دولتها همواره تلاش میکنند از بروز کمبود کالا و افزایش شدید قیمتها در پایتخت جلوگیری کنند، زیرا هرگونه اختلال در معیشت شهروندان تهران میتواند پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گستردهتری نسبت به سایر مناطق کشور داشته باشد.
جمعبندی
آمارهای رسمی نشان میدهد تهران در ماههای اخیر پایینترین نرخ تورم را در میان استانهای کشور داشته است. کارشناسان این موضوع را نتیجه مجموعهای از عوامل اقتصادی، ساختاری و مدیریتی از جمله رقابت بیشتر در بازار، نظارت گستردهتر، تمرکز شبکه توزیع کالا و دسترسی بهتر به خدمات میدانند.
با این حال، پایینتر بودن نرخ تورم به معنای ارزان بودن هزینه زندگی در تهران نیست؛ چرا که هزینه مسکن، اجاره و بسیاری از خدمات در پایتخت همچنان از بالاترین سطوح کشور محسوب میشود.
